De standaarddeviatie geeft aan hoeveel de getallen in een reeks gemiddeld afwijken van het gemiddelde. Een kleine standaarddeviatie betekent dat de waarden dicht bij elkaar liggen, een grote dat ze ver uit elkaar liggen. Hieronder de formule, een voorbeeld en een rekenmachine.
Hoe bereken je de standaarddeviatie?
Je berekent de standaarddeviatie in vier stappen. Bereken eerst het gemiddelde. Trek daarna van elk getal het gemiddelde af en kwadrateer die verschillen. Neem het gemiddelde van die kwadraten (de variantie). De wortel daarvan is de standaarddeviatie.
Bij een populatie deel je door het aantal getallen (n). Bij een steekproef deel je door het aantal getallen min één (n – 1). De rekenmachine geeft beide.
Rekenmachine standaarddeviatie
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen populatie en steekproef?
Bij een populatie heb je alle waarden en deel je door n. Bij een steekproef heb je maar een deel van de waarden en deel je door n – 1, zodat de spreiding niet wordt onderschat.
Wat is de variantie?
De variantie is het kwadraat van de standaarddeviatie: het gemiddelde van de gekwadrateerde afwijkingen. De standaarddeviatie is de wortel daarvan en staat in dezelfde eenheid als je getallen.
Meer over gemiddelden berekenen
Laatst bijgewerkt op 1 juli 2026.
Jan Willem (1988) is data-analist en de drijvende kracht achter Gemiddelden.nl. Na zijn studie econometrie en data science werkte hij meerdere jaren als analist bij commerciële bedrijven en onderzoeksbureaus. Zijn specialiteit is het toegankelijk maken van complexe cijfers voor een breed publiek, met betrouwbare bronnen, actuele datasets en transparante berekeningen.