Een voortschrijdend gemiddelde (ook wel lopend of glijdend gemiddelde) is het gemiddelde van een vast aantal opeenvolgende waarden, dat steeds een stap opschuift. Het maakt schommelingen in een reeks vlakker en laat de trend beter zien. Je ziet het veel bij beurskoersen, weerdata en verkoopcijfers. Hieronder de uitleg, een voorbeeld en een rekenmachine.
Hoe bereken je een voortschrijdend gemiddelde?
Kies eerst een periode, bijvoorbeeld 3. Neem dan het gemiddelde van de eerste 3 waarden. Schuif één plek op en neem het gemiddelde van waarde 2 tot en met 4. Herhaal dit tot het einde van de reeks. Zo ontstaat een nieuwe, gladdere reeks getallen.
Voorbeeld
Neem de reeks 10, 12, 14, 16 met een periode van 3. Het eerste voortschrijdend gemiddelde is (10 + 12 + 14) ÷ 3 = 12. Het tweede is (12 + 14 + 16) ÷ 3 = 14. De uitkomst is dus 12 en 14.
Rekenmachine voortschrijdend gemiddelde
Veelgestelde vragen
Welke periode kies je het beste?
Dat hangt af van je doel. Een korte periode volgt de reeks van dichtbij en reageert snel, een lange periode maakt de lijn gladder maar reageert trager op veranderingen. Voor dagcijfers zijn 7 of 30 populair.
Wat is het verschil met een gewoon gemiddelde?
Een gewoon gemiddelde geeft één getal voor de hele reeks. Een voortschrijdend gemiddelde geeft een reeks getallen die met je data meebeweegt en zo de trend laat zien.
Meer over gemiddelden berekenen
Laatst bijgewerkt op 1 juli 2026.
Jan Willem (1988) is data-analist en de drijvende kracht achter Gemiddelden.nl. Na zijn studie econometrie en data science werkte hij meerdere jaren als analist bij commerciële bedrijven en onderzoeksbureaus. Zijn specialiteit is het toegankelijk maken van complexe cijfers voor een breed publiek, met betrouwbare bronnen, actuele datasets en transparante berekeningen.